දරුවාගේ හදවත් දුරස් කරන, දෙමවුපියන් නොදැන කරන වැරදි
දෙමවුපියන් දරුවන්ට කතා කරන ආකාරය ඔවුන්ගේ ඇතුලතාන්තයේ හඬ බවට පත්වේ – පෙගී ඕ’මාරා
දරුවෙකු ඇති දැඩි කරනවා යනු ඒ ජීවිතය පමණක්ම නොව—දරුවාගේ හදවතත් සමඟින් කරන හැඩගැසීමක්. ඒත් සමහර වෙලාවට, අපි හිතන තරම් ඒ ගමන සරළ නොවේ. ආදරයෙන් පිරුණු ඒ සම්බන්ධය, කාලයත් සමඟ දුරස් වෙන්නේ ඇයි?
***
මේ ලිපිය, @Parentingandchildcare යූටියුබ් චැනලයේ 10 SHOCKING REASONS Your Child Could REJECT YOU (And How to Prevent It) වීඩීයෝව ඇසුරින් සකසන ලද ලිපියකි.
Cover image credit goes to parents.com
***
දරුවෙකු ඔබව ප්රතික්ෂේප කරන හේතු සහ ඒවා වළක්වා ගන්නේ කෙසේද?
මුළු ජීවිතයම කැප කරලා, හදවතින්ම ආදරය දීලා හදපු දරුවා, වැඩිහිටියෙක් වුණාම ඔබව ප්රතික්ෂේප කරනවා කියන්නේ ඕනෑම මව්පියෙකුට දකින්න ලැබෙන දරුණුම හීනයක්. නමුත් අද සමාජයේ අපිට නොදැනුණාට මේ තත්ත්වය ඉතාමත් වැඩියෙන් දකින්න ලැබෙනවා. මේ විදියට දරුවන් සහ මව්පියන් අතර දුරස්ථභාවයක් ඇති වෙන්න බලපාන හේතු 10ක් සහ අපිට මේ දේ වළක්වා ගන්න පුළුවන් කොහොමද කියලයි අද අපි කතා කරන්නේ.
1. චිත්තවේගීය බැඳීම (Emotional Connection) දෙවැනි තැනට දැමීම
දරුවෙකුට අවශ්ය කරන්නේ කෑම බීම, ඇඳුම් පැළඳුම් වගේ භෞතික පහසුකම් විතරක් නෙවෙයි. ඔවුන්ට තම මව්පියන් අසල මානසිකව ආරක්ෂිත බවක් සහ සමීප බවක් දැනෙන්න ඕනේ. දරුවෙක් තමන්ගේ හැඟීම්, අදහස් මව්පියන්ට කියන්න ආවම ඔබ කාර්යබහුල වෙලා හෝ ඒ දේවල් නොසලකා හැරියොත්, කාලයත් එක්ක දරුවා තමන්ගේ හිතේ තියෙන දේවල් ඔබට කියන එක නවත්තනවා.
- විසඳුම: දරුවා වෙනුවෙන්ම වෙන් කළ කාලයක් ලබා දෙන්න. දුරකථනය පසෙක තබා ඔවුන්ට සවන් දෙන්න. ඔවුන්ගේ හැඟීම් විහිළුවකට නොගෙන ඒවා පිළිගන්න.
2. දැඩි පාලනය සහ දැඩි නීති රීති
කුඩා කාලයේදී දරුවාව දැඩි නීති රීති යටතේ පාලනය කිරීම සාර්ථකයි කියලා ඔබට හිතෙන්න පුළුවන්. නමුත් දරුවා ලොකු වෙද්දී මේ දැඩි පාලනය නිසා දරුවා ඔබෙන් ඈත් වෙන්න පටන් ගන්නවා. නිතරම විවේචනය කරන, දැඩි දඬුවම් දෙන පරිසරයක දරුවෙකුට නිදහසේ හුස්ම ගන්න පවා අපහසුයි.
- විසඳුම: සාධාරණ සීමාවන් පනවන්න. තීරණ ගද්දී දරුවාගේ අදහස් විමසන්න. බය කරලා හදනවා වෙනුවට ආදරයෙන් කරුණු වටහා දෙන්න.
3. වැරැද්දක් වුණාම සමාව නොඉල්ලීම
සමහර මව්පියන් හිතනවා දරුවෙක්ගෙන් සමාව ඉල්ලුවොත් තමන්ගේ ගෞරවය නැති වෙනවා කියලා. නමුත් ඔබ අතින් වැරැද්දක් වුණාම ඒක පිළිගත්තේ නැත්නම් දරුවාගේ හිතේ ඔබ ගැන වෛරයක් හෝ අමනාපයක් ඇති වෙනවා.
- විසඳුම: ඔබ අතින් වරදක් වුණොත් අවංකවම දරුවාගෙන් සමාව ඉල්ලන්න. එමඟින් ඔබ ඔවුන්ට වැරදි නිවැරදි කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ආදර්ශයක් දෙනවා.
4. දරුවන් අතර පවතින අසමාන සැලකිල්ල
දරුවන් තමන්ට ලැබෙන සැලකිල්ල ගැන හරිම අවධානයෙන් ඉන්නේ. එක් දරුවෙකුට පමණක් නිතරම ප්රශංසා කරමින් අනිත් දරුවාගේ දක්ෂතා නොසලකා හැරියොත්, ඒ නොසලකා හරින දරුවා තුළ ඔබ ගැනත් තමන්ගේ සහෝදරයා හෝ සහෝදරිය ගැනත් කලකිරීමක් ඇති වෙනවා.
- විසඳුම: සෑම දරුවෙකුටම තමන්ටම ආවේණික දක්ෂතා තියෙනවා. ඒවා හඳුනාගෙන හැමෝටම සමානව ආදරය සහ අගය කිරීම් ලබා දෙන්න.
5. කොන්දේසි සහිත ආදරය
දරුවෙක් හොඳ ලකුණු ගත්තම, තරඟ දිනුවම විතරක් ආදරය දක්වන එක වැරදියි. එතකොට දරුවා හිතන්නේ මගේ වටිනාකම තියෙන්නේ මගේ ජයග්රහණ මත විතරයි කියලා. ඔවුන් ජයග්රහණය කරන්න බැරි වුණ වෙලාවක ඔබෙන් ඈත් වෙන්නේ ඔවුන්ට ඒ දරාගැනීම අපහසු නිසයි.
- විසඳුම: දරුවාට කොන්දේසි විරහිතව ආදරය කරන්න. ඔවුන් අසාර්ථක වුණ වෙලාවට තවත් වැඩියෙන් ඔවුන් අසලින් ඉන්න. ප්රතිඵලයට වඩා ඔවුන්ගේ උත්සාහය අගය කරන්න.
6. මානසික අවශ්යතා නොසලකා හැරීම
දරුවෙක් පාසලේදී ප්රශ්නයකට මුහුණ දුන්නම හෝ ඔවුන්ට මානසික පීඩනයක් දැනුණම, “ඕවා මොනවද, අපේ කාලේ මීට වඩා ප්රශ්න තිබුණා” කියලා ඒවා සුළු කරලා දකින්න එපා. එවිට දරුවා තමන්ට සහනයක් ලැබෙන වෙනත් බාහිර මාර්ග (යහළුවන්, අන්තර්ජාලය) සොයා යනවා.
- විසඳුම: “ඔයාට ඇත්තටම කොහොමද දැනෙන්නේ?” කියලා නිතරම විමසන්න. ඔවුන්ගේ හැඟීම්වලට ගරු කරන නිවසක් නිර්මාණය කරන්න.
7. ලැජ්ජාවට පත් කිරීම සහ වරදකාරී හැඟීම් ඇති කිරීම (Guilt-tripping)
”මම ඔයාව හදන්න කොච්චර කැප කිරීම් කළාද? දැන් ඔයා මට සලකන්නේ මෙහෙමද?” වගේ කතා කියමින් දරුවාගේ හිතේ වරදකාරී හැඟීමක් ඇති කරන්න එපා. මේ වගේ මානසික බලපෑම් නිසා දරුවන් ලොකු වෙද්දී ඔබෙන් හැකිතාක් ඈත් වෙන්න උත්සාහ කරනවා.
- විසඳුම: දරුවාට යමක් ඉගැන්වීමේදී ඔවුන්ව ලැජ්ජාවට පත් නොකර, කරුණු අවබෝධ කර දෙන්න. ඔවුන් ගන්නා තීරණවලට ගරු කරන්න.
8. ඔවුන්ගේ රුචිකත්වයන් සහ අදහස් වලට ගරු නොකිරීම
සෑම දරුවෙකුටම තමන්ගේම කියලා සිහින තියෙනවා. ඔබ දරුවාව වෛද්යවරයෙක් කරන්න කැමති වුණත් ඔහු කැමති චිත්ර ශිල්පියෙක් වෙන්න නම්, ඔබ ඒ දක්ෂතාවයට ගරු කළ යුතුයි. නැත්නම් ඔවුන් හිතන්නේ ඔබ ආදරය කරන්නේ ඔවුන්ට නොව ඔබගේ සිහිනවලට බවයි.
- විසඳුම: දරුවා කැමති මොන වගේ දේවල්වලටද කියන එක ගැන අවධානයෙන් ඉන්න. ඔවුන්ගේ දක්ෂතාවලට සහ කැමැත්තට සහයෝගය දෙන්න.
9. දරුවාගේ පෞද්ගලිකත්වයට (Boundaries) ගරු නොකිරීම
දරුවෙක් නව යොවුන් වියට පත් වෙද්දී ඔවුන්ට යම් පෞද්ගලිකත්වයක් අවශ්යයි. ඔවුන්ගේ කාමරයට අවසරයකින් තොරව ඇතුළු වීම, දුරකථන පරීක්ෂා කිරීම වැනි දේවල් නිසා ඔවුන් ඔබව විශ්වාස කිරීම නවත්වනවා.
- විසඳුම: දරුවාගේ පෞද්ගලිකත්වයට ඉඩ දෙන්න. ඔවුන්ට ස්වාධීනව තීරණ ගැනීමට ඉඩ ලබා දෙමින් විශ්වාසය ගොඩනගා ගන්න.
10. කාලයත් සමඟ ඔබ වෙනස් නොවීම
දරුවා තාම පොඩි දරුවෙක් කියලා හිතලා ළදරු කාලේ වගේම සලකන්න යන්න එපා. අවුරුදු 18, 19ක තරුණයෙකුටත් කුඩා දරුවෙකුට වගේ උපදෙස් දෙන්න ගියොත් ඔවුන් තමන්ගේ නිදහස වෙනුවෙන් ඔබෙන් ඈත් වෙනවා.
- විසඳුම: දරුවා වැඩෙද්දී ඔබේ දෙමාපිය භූමිකාවත් වෙනස් කරගන්න. ඔවුන්ව ස්වාධීන පුද්ගලයන් ලෙස දකින්න පුරුදු වෙන්න.
දරුවෙක් මව්පියන්ව ප්රතික්ෂේප කරන්නේ එක රැයකින් නෙවෙයි. ඒක වසර ගණනාවක් පුරා ඔවුන්ගේ හිතේ තැන්පත් වුණ වේදනාවක ප්රතිඵලයක්. නමුත් මේ දේවල් වෙනස් කරන්න කිසිම වෙලාවක ප්රමාද නැහැ. අදම ඔබේ දරුවාට සවන් දෙන්න, වැරැද්දක් වුණා නම් සමාව ඉල්ලන්න, ඔවුන්ගේ අනන්යතාවයට ගරු කරන්න පටන් ගන්න. එවිට ඔබ දෙදෙනා අතර ඇති බැඳීම කිසිදා බිඳ නොවැටෙනු ඇත.
අවසාන වශයෙන් අපෙන් ම අසාගත යුතු ප්රශ්නයක් තියෙනවා. “අපි අපේ දරුවන්ට ලබා දෙන්නේ අපිට ඕන කරන දේවල්ද, නැත්නම් ඔවුන්ට ඇත්තටම අවශ්ය කරන දේවල්ද?” මේ ගැන අදම හිතන්න පටන් ගන්න. ඔබේ දරුවා සමඟ තියෙන බැඳීම අලුත් කරගන්න තවමත් ප්රමාද නැහැ.
ඔබේ දරුවා සමඟ තියෙන බැඳීම ශක්තිමත් කරගන්න ඔබ අනුගමනය කරන රහස මොකක්ද?
***
(මෙම අන්තර්ගතයන් උපුටා ගන්නේ නම්, ඒ සෑම විටකදීම ceylonreader වෙබ් අඩවියේ විස්තරය සඳහන් කිරීමට කාරුණික වන්න)
