සමූද්රයේ සිට බල පරාක්රමය පතුරන පාවෙන නගර – Aircraft Carrier වල ඇත්ත කතාව
“සාගරය පාලනය කරන තැනැත්තා ලෝකයම පාලනය කරයි.” – මෙම ප්රකට කියමන සනාථ කරන ප්රබලතම සාක්ෂිය වන්නේ නූතන ගුවන්යානා වාහක නෞකාය (Aircraft Carriers).
***
මේ ලිපිය, @Wendoverproductions යූටියුබ් චැනලයේ Cities at Sea: How Aircraft Carriers Work වීඩීයෝව ඇසුරින් සකසන ලද ලිපියකි.
Cover image credit goes to 19fortyfive.com
***
ලොව ඕනෑම රටක යුධමය ශක්තිය එක රැයකින් වෙනස් කිරීමට එක් ගුවන්යානා වාහක නෞකාවකට හැකියාව ඇත. යුධ හමුදාවක් සතු විය හැකි ප්රබලතම සම්පතක් ලෙස සැලකෙන මෙම නෞකා, හුදෙක් ප්රවාහන යාත්රා පමණක්ම නොව, සාගරය මැද ක්රියාත්මක වන පාවෙන ගුවන් තොටුපළවල් හෙවත් සජීවී නගර වේ.
01. වෙරළ අද්දර රැඳී සිටින යුධමය තර්ජනය
ජාත්යන්තර නීතියට අනුව, ඕනෑම රටක වෙරළ තීරයේ සිට සැතපුම් 14ක් (කිලෝමීටර් 22ක්) වැනි ඉතා ආසන්න දුරකට පැමිණීමට මෙම නෞකාවලට නීතිමය අවසරය ඇත. ලෝක ජනගහනයෙන් 80%ක්ම පදිංචිව සිටින්නේ සාගර වෙරළේ සිට සැතපුම් 60ක (කිලෝමීටර් 100ක) සීමාව ඇතුළතය.
එවන් පසුබිමක, ලොව ඕනෑම වෙරළකට සැතපුම් කිහිපයක් නුදුරින් සම්පූර්ණ යුධ ගුවන් කඳවුරක් ස්ථාපනය කිරීමට ඇති හැකියාව අතිශය තීරණාත්මක උපායමාර්ගික වාසියකි. ලොව පුරා බොහෝ යුධ නෞකාවලට හෙලිකොප්ටර් යානා ක්රියාත්මක කළ හැකි වුවද, ස්ථාවර පියාපත් සහිත (Fixed-wing) ජෙට් යානා දියත් කළ හැකි ගුවන්යානා වාහක නෞකා ඇත්තේ ඉතා සීමිත සංඛ්යාවකි.
දැනට ලොව පුරා මෙවැනි නෞකා 19ක් සේවයේ යෙදේ. චීනය, තායිලන්තය, ඉන්දියාව, රුසියාව සහ ප්රංශය සතුව එක් නෞකාව බැගින් ඇති අතර, ඉතාලිය සතුව නෞකා දෙකක් ඇත. එහෙත් ලොව විශාලතම සහ ප්රබලතම නෞකා එකොළහක්ම සතු වන්නේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයටයි.
02. සාගරය මැද ඉදිවූ පාවෙන සජීවී නගර
මෙය නෞකාවක් පමණක්ම නොව, සාගරයේ රළ අතරින් ඇදී යන නගරයකි. නූතන ගුවන්යානා වාහක නෞකාවක් යනු හුදෙක් යුධමය මෙවලමක් පමණක් නොවේ. එහි මිනිසුන් 6,000කට අධික පිරිසක් වාසය කරති.
ප්රංශ නාවික හමුදාවට අයත් ‘චාල්ස් ඩි ගෝල්’ (Charles de Gaulle) වැනි දියුණු නෞකාවකට සෑම තත්පර 30කට වරක් ගුවන් යානයක් දියත් කිරීමේ හැකියාව පවතී. උපරිම ධාරිතාවයෙන් ක්රියාත්මක වන අවස්ථාවලදී, මෙම නෞකාව ප්රංශයේ කාර්යබහුලම ගුවන් තොටුපළ වන පැරිස් චාල්ස් ඩි ගෝල් ගුවන් තොටුපළටත් වඩා කාර්යබහුල මධ්යස්ථානයක් බවට පත්වේ.
මෙම නෞකා තුළ සාමාන්ය නගරයක ඇති සියලුම පහසුකම් වන – වෙළඳසැල්, ව්යායාම් ශාලා, කොණ්ඩා කපන ස්ථාන සහ විවේකාගාර පවතී. එහෙත් මෙහි ජීවිතය සුවපහසු නැත. සෙබළුන් සිය ගණනක් එකම කාමරයක තට්ටු ඇඳන් මත නිදාගත යුතු අතර, නෞකාවේ පහළ මට්ටම්වල සේවය කරන පිරිස් සති ගණනාවක් යනතුරු හිරු එළිය පවා නොදැක සේවය කරති.
03. නෞකා වටා ඇති ආරක්ෂක වලල්ල (Carrier Strike Group)
ගුවන්යානා වාහක නෞකාවක් යනු ප්රබල ප්රහාරක අවියක් වුවද, එහි ඇති ආරක්ෂක අවි (මිසයිල සහ මැෂින් තුවක්කු) සීමිතය. එබැවින් මෙම වටිනා සම්පත කිසිවිටෙකත් තනිව ගමන් කරන්නේ නැත. එය සැමවිටම වාහක ප්රහාරක කණ්ඩායමක් (Carrier Strike Group) සමඟ ගමන් කරයි. එනම් විවෘත සාගරයේ, දිවා රෑ දෙකෙහිම, සියලු කාලගුණික තත්ත්වයන් යටතේ ක්රියාත්මක විය හැකි නාවික හමුදාවකි.
මෙයට සාමාන්යයෙන් ඇතුළත් වන්නේ ටොමහෝක් මිසයිල සහිත කෲසර් නෞකාවක්, මිසයිල විනාශක නෞකා (Destroyers) දෙකක්, ප්රහාරක සබ්මැරීනයක් සහ සැපයුම් නෞකාවක්. මේ මුළු කණ්ඩායමම මෙහෙයවනු ලබන්නේ වාහක නෞකාවේ සිටින අද්මිරාල්වරයෙකු විසිනි.
04. න්යෂ්ටික බලයෙන් ක්රියාත්මක වන ආශ්චර්යය
ඇමරිකානු නෞකා 11ම සහ ප්රංශ නෞකාව න්යෂ්ටික බලයෙන් ක්රියාත්මක වේ. මෙහි ඇති විශේෂත්වය වන්නේ වසර 25ක් යනතුරු ඉන්ධන පිරවීමකින් තොරව අඛණ්ඩව යාත්රා කිරීමට ඇති හැකියාවයි. බ්රිතාන්යයේ HMS Queen Elizabeth වැනි සාමාන්ය ඉන්ධන භාවිතා කරන නෞකාවලට පවා සැතපුම් 12,000ක් අඛණ්ඩව යාත්රා කළ හැකිය.
කෙසේ වෙතත්, නෞකාවට ඉන්ධන අවශ්ය නොවූවත්, එහි සිටින දහස් සංඛ්යාත පිරිසට ආහාර ද, ගුවන් යානා සඳහා ඉන්ධන ද අත්යවශ්ය වේ. මේ සඳහා විශේෂිත සැපයුම් ක්රමවේද අනුගමනය කෙරේ. සැපයුම් නෞකා මගින් මුහුද මැදදී නල මාර්ග හරහා ඉන්ධන ලබා දීම හෝ හෙලිකොප්ටර් මගින් භාණ්ඩ හුවමාරු කිරීම සිදු කෙරේ.
05. සාගරය මැද ඇති තැපැල් ලිපිනය
පුදුමයකට මෙන්, සෑම ඇමරිකානු ගුවන්යානා වාහක නෞකාවකටම ස්ථාවර තැපැල් ලිපිනයක් ඇත. නෞකාව ලෝකයේ කුමන කෙළවරක සිටියද, සෙබළුන්ගේ පවුල්වල අයට සාමාන්ය ලිපියක් යවන මුදලටම ඔවුන්ට පාර්සල් හෝ ලිපි එවිය හැකිය. අන්තර්ජාලය හරහා ඇණවුම් කරන භාණ්ඩ පවා දින 10ක් වැනි කෙටි කාලයකින් නෞකාවට ගෙන්වා ගත හැකිය.
මෙහිදී C-2 Greyhound වර්ගයේ භාණ්ඩ ප්රවාහන ගුවන් යානා සුවිශේෂී මෙහෙවරක් ඉටු කරයි. මෙම යානා නෞකාව සහ ගොඩබිම අතර පාලමක් ලෙස ක්රියා කරමින් තැපැල් භාණ්ඩ, අමතර කොටස් සහ විශේෂ අමුත්තන් (VIP) ප්රවාහනය කරයි.
06. ගුවන් පථයේ “නර්ථනය” සහ වර්ණ කේත
සාමාන්ය ගුවන් තොටුපළක ගුවන් පථයක් අඩි 10,000ක් පමණ දිග වුවත්, ලොව දිගම නෞකාව වන USS Gerald R. Ford හි ගුවන් පථය අඩි 1,100ක් පමණි. මේ නිසා යානා දියත් කිරීමට Catapult නම් පද්ධතියක් හරහා තත්පර 3-4ක් ඇතුළත වේගය ලබා දෙන අතර, ගොඩබෑමේදී Arrestor wires මගින් යානය නවත්වා ගනු ලබයි.
මෙම භයානක සහ කාර්යබහුල ගුවන් පථය මත සේවය කරන පිරිස් ඔවුන්ගේ රාජකාරිය අනුව විවිධ වර්ණ සහිත ඇඳුම් අඳිති:
- කහ පැහැය : යානා මෙහෙයවන්නන්.
- නිල් පැහැය : සහායකයින් සහ ලිපි බෙදන්නන්.
- රතු පැහැය : අවි ආයුධ හසුරුවන්නන්.
- දම් පැහැය : ඉන්ධන පුරවන්නන්.
- කොළ පැහැය : නඩත්තු සහ ගුවන් පථ පද්ධති ක්රියාකරුවන්.
- සුදු පැහැය : වෛද්ය නිලධාරීන් සහ ගොඩබෑමේ සහායකයින්.
- දුඹුරු පැහැය : ගුවන් යානා භාර නායකයින්.
07. “බලය පෙන්වීම” (Power Projection) සහ නූතන යුධමය තත්ත්වය
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ඇමරිකාව මෙම නෞකා භාවිතා කරන්නේ හුදෙක් සටන් කිරීමට පමණක් නොව, තම බලය ප්රදර්ශනය කිරීමටයි. ලෝකයේ ඕනෑම තැනක ගැටුමක් ඇති වූ විට ඇමරිකානු ගුවන්යානා වාහක නෞකාවක් එහි ලඟා වීම සාමාන්ය දෙයකි. උදාහරණයක් ලෙස, ජපානයේ සිට උතුරු කොරියාවේ වෙරළට ළඟා වීමට USS Ronald Reagan නෞකාවට ගත වන්නේ පැය 29ක් වැනි කෙටි කාලයකි.
2018 වසරේදී දකුණු චීන මුහුදේ චීන බලයට අභියෝග කරමින් මාස 4ක් පුරා සැරිසැරූ ඇමරිකානු නෞකා කිසිදු සටනක නිරත නොවූවත්, ඒවායේ පැවැත්ම මගින් විශාල දේශපාලනික පණිවිඩයක් ලබා දුන්නේය.
08. මෙම දැවැන්තයන් සැබවින්ම අපරාජිතයෝද?
ප්රශ්නය වන්නේ, නූතන තාක්ෂණය හමුවේ මෙම නෞකා තවමත් ආරක්ෂිතද යන්නයි. එක ගුවන්යානා වාහක නෞකාවක් ගිලී ගියහොත්, එයින් සිදුවන ජීවිත හානිය ඉරාක යුද්ධය මුළුල්ලේ සිදු වූ මරණ සංඛ්යාවට වඩා වැඩි විය හැකිය. එසේම ඩොලර් බිලියන ගණනක දේපළ විනාශයක් සිදුවේ.
2005 සහ 2015 වසරවල පැවති යුධ අභ්යාසවලදී ස්වීඩන් සහ ප්රංශ සබ්මැරීන විසින් ඇමරිකානු වාහක නෞකා පරාජය කළ අවස්ථා වාර්තා විය. මෙයින් හැඟෙන්නේ දියුණු සබ්මැරීන සහ මිසයිල පද්ධති හමුවේ මෙම දැවැන්ත නෞකා පවා අනතුරට ලක් විය හැකි බවයි.
තාක්ෂණය කොතරම් දියුණු වුවද, ගුවන්යානා වාහක නෞකාවක ඇති උපායමාර්ගික වටිනාකම අඩුවී නැත. චීනය, ඉන්දියාව සහ බ්රිතාන්යය දැනටමත් නව නෞකා නිර්මාණය කරමින් සිටී. සාගරයේ රජු ලෙස තවමත් වැජඹෙන්නේ මෙම පාවෙන ගුවන් කඳවුරුය.
Aircraft Carrier කියන්නේ යුද්ධ නෞකා පමණක් නෙවෙයි. ඒවා දේශපාලන පණිවිඩ, බලය පෙන්වන සංකේත, සහ නූතන ලෝකයේ පාලන උපාංග ලෙසින්ද අර්ථ නිරූපණය කල හැක.
***
(මෙම අන්තර්ගතයන් උපුටා ගන්නේ නම්, ඒ සෑම විටකදීම ceylonreader වෙබ් අඩවියේ විස්තරය සඳහන් කිරීමට කාරුණික වන්න)
