🌕 චන්ද්‍රයා පෘථිවියට කඩාගෙන වැටුණොත්…?

ලෝක විනාශයේ වසරක දිනපොත නැතහොත් විද්‍යාව, විනාශය සහ මනුෂ්‍යත්වයේ අවසාන කතාව..

අහසේ තියෙන දේවල් සදාකාලිකයි කියලා අපි හිතනවා. ඒත් ඒවාත් එක් එක් නීතිවලට බැඳුණු දේවල්. අහස දෙස බලන්න. එදාට අහසේ ඉතිරි වන්නේ සුන්දර සඳවතිය නොව, මාරයාගේ රුදුරු සෙවණැල්ලයි.

මේ ලිපිය, @kurzgesagt යූටියුබ් චැනලයේ What Happens if the Moon Crashes into Earth? වීඩීයෝව ඇසුරින් සකසන ලද ලිපියකි.

Cover image credit goes to whatifshow.com

***

අතීතයේ සිටම මිනිසා සහ සඳ අතර පවතින්නේ අවියෝජනීය බැඳීමකි. පෙම්වතුන්ට ආදරයේ සංකේතයක් වූත්, කවියන්ට පරිකල්පන ලෝකයක් වූත් මේ රිදී පැහැ සඳ, යම් දිනක පෘථිවිය දෙසට ඇදී ආවොත්? එය සැබවින්ම විද්‍යා ප්‍රබන්ධ චිත්‍රපටයකටත් වඩා බියකරු, එහෙත් අතිශය විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලියකි. අද අප සොයා යන්නේ මේ මහා විනාශයේ මනඃකල්පිත එහෙත් විද්‍යානුකූල ගමන් මඟයි.

සඳ තවමත් අහසේ රැඳී තිබෙන්නේ ඇයි?

සඳ පොළොවට කඩා නොවැටී පවතින්නේ ඇයිද යන්න අප මුලින්ම තේරුම් ගත යුතුය. පෘථිවියේ ගුරුත්වාකර්ෂණය විසින් සඳ තමන් වෙත ඇදගත්තද, සඳට පසෙකට විසිවීමේ වේගයක් (Sideways Motion) ඇත. අපි මෙයට කක්ෂගත වීම යැයි කියමු.

සරලව කිවහොත්, ඔබ පන්දුවක් වේගයෙන් විසි කළහොත් එය මද දුරක් ගොස් පොළොවට වැටේ. නමුත් ඔබ එය පැයට කිලෝමීටර් 3,600 ක වේගයෙන් (වාතයේ ප්‍රතිරෝධයක් නොමැතිව) විසි කළහොත්, එය පෘථිවියේ වටකුරු බව නිසා පොළොවට නොවැටී දිගින් දිගටම වටේට ගමන් කරනු ඇත. සඳ කරන්නේ මෙයයි. එය සෑම දින 27 කට වරක් පෘථිවිය වටා කැරකෙන්නේ කිසිදු බාධාවකින් තොරවය.

නමුත් කිසියම් මායා බලයකින් සඳෙහි මේ වේගය අඩු වී, එය පෘථිවිය දෙසට සෙමින් ඇදී එන්නට පටන් ගත්තොත්? තවද, අපි සිතමු ඒ සඳහා හරියටම වසරක කාලයක් ගතවන බවත්.

පළමු මාසය: නොදැනෙන වෙනස සහ මහා රළ පහර

පළමු දින කිහිපයේදී ලෝකයට කිසිදු වෙනසක් දැනෙන්නේ නැත. සඳ මඳක් දීප්තිමත් වී ඇති බව විද්‍යාඥයන් පවසනු ඇතත්, සාමාන්‍ය ජනයාට එය සාමාන්‍ය සඳක්ම වනු ඇත. නමුත් සැබෑ වෙනස සිදුවන්නේ සාගරයේය.

සඳ ලඟා වෙද්දී එහි ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය නිසා සාගර ජලය ඇද ගැනීමට පටන් ගනී. මාසය අවසාන වන විට සඳ සහ පෘථිවිය අතර දුර අඩකින් අඩුවනු ඇත. මෙහි ප්‍රතිඵලය වන්නේ මීටර් 4 ක් පමණ උස මහා දියවැල් වෙරළබඩ නගර යට කිරීමට පටන් ගැනීමයි.

“සොබාදහම කිසිවිටෙකත් සමාව නොදේ. ඇය ඇගේ නීති රීති උල්ලංඝනය කරන්නන්ට දඬුවම් දෙන්නේ නිහඬවමය.”

දෙවන මාසය: ගෝලීය සන්නිවේදනය අඩපණ වීම

දෙවන මාසය අවසන් වන විට සඳ තවත් සමීප වේ. දැන් වඩදිය රළ මීටර් 10 ඉක්මවා යයි. ලෝකයේ ප්‍රධාන වෙළඳ වරායන් ජලයෙන් යටවන අතර, අන්තර්ජාලය සපයන මුහුද යට කේබල් පද්ධතිවල ගොඩබිම් මධ්‍යස්ථාන විනාශ වේ. මුළු ලෝකයම සන්නිවේදනයෙන් තොර තනි දූපත් බවට පත්වේ. ආහාර සහ ඉන්ධන හිඟය නිසා නගරවල කලහකාරී තත්ත්වයන් හට ගනී.

තුන්වන මාසයේ සිට පස්වන මාසය දක්වා: පොළොව සෙලවෙන මොහොත

තුන්වන මාසයේදී සඳ කෙතරම් සමීපද යත්, අපගේ චන්ද්‍රිකා පද්ධති අවුල් සහගත වේ. පෘථිවියේ ගුරුත්වාකර්ෂණය සහ සඳෙහි ඇදීම අතර සිරවන චන්ද්‍රිකාවන්, පාලනයෙන් මිදී අභ්‍යවකාශයේ විසිරී යයි.

පස්වන මාසය වන විට තත්ත්වය අතිශය දරුණුය. දැන් වඩදිය රළ මීටර් 100 ක් පමණ උස වන අතර එය මහා ප්‍රාචීරයක් මෙන් ගොඩබිමට කඩා වදියි. මෙතෙක් කල් සාගර ජලයට පමණක් බලපෑ මේ ඇදීම, දැන් පෘථිවියේ පාෂාණ ස්ථර (Tectonic Plates) වෙත එල්ල වේ. පෘථිවි පෘෂ්ඨය මිරිකීමට ලක්වන බැවින් ලොව පුරා මහා පරිමාණ භූමිකම්පා සහ යෝධ ගිනිකඳු පිපිරීම් ආරම්භ වේ. චිලී රාජ්‍යයේ සිට යෙලෝස්ටෝන් දක්වා ගිනිකඳු අළු අහස වසා ගනී.

හයවන මාසයේ සිට හත්වන මාසය දක්වා: අහසේ නතර වූ සඳ

හයවන මාසය වන විට සඳ පෘථිවියට කෙතරම් සමීප වන්නේද යත්, එය පෘථිවිය වටා ගමන් කිරීමට ගත කරන්නේ පැය 24 ක් පමණි. එවිට සඳ අහසේ එකම තැනක නතර වී ඇති බවක් පෙනේ. ලෝකයේ අඩකට සඳ පෙනෙන අතර අනෙක් අඩට එය සදාකාලිකවම අහිමි වේ.

මේ කාලයේදී සඳෙහි හැඩය පවා වෙනස් වීමට පටන් ගනී. පෘථිවියේ ප්‍රබල ඇදීම නිසා රවුම් හැඩැති සඳ බිත්තරයක හැඩය ගනිමින් පෘථිවිය දෙසට ඇදෙන්නට පටන් ගනී. මහා සඳ කම්පා (Moonquakes) නිසා සඳෙහි මතුපිට කැබලිවලට කැඩී යයි.

අටවන මාසයේ සිට එකොලොස්වන මාසය දක්වා: අයිස් යුගයක පෙර නිමිති

මෙතනින් පස්සේ.. ඉතිරිවුණ හැමෝටම නරක කාලයක් උදා වේ.

• නොනවතින භූමිකම්පා
• ගිනිකඳු
• අධික ශීතල
• බෝග විනාශ
• බිලියන ගණනින් සිදුවන මරණ

මාස අටක් ගතවන විට ලෝක ශිෂ්ටාචාරය සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටී අවසානය. ගිනිකඳු අළු සහ දූවිලි සූර්යාලෝකය වසා දමන බැවින් පෘථිවිය වේගයෙන් සිසිල් වේ. ගස්වැල් මිය යන අතර ඇසිඩ් වැසි සහ ගිම්හාන කාලයේ පවා සිදුවන හිම පතනය වීම් දැකිය හැකිය. ඉතිරිව සිටින සුළු පිරිස උමං තුළ හෝ සබ්මැරීන තුළ ජීවිතය රැක ගැනීමට සටන් කරති.

12 වන මාසය: අවසාන මහා පිපිරුම සහ රොචේ සීමාව (Roche Limit)

අවසානයේ වසරක් සම්පූර්ණ වන තැන, සඳ පෘථිවියේ රොචේ සීමාව වෙත ළඟා වේ. රොචේ සීමාව යනු යම් වස්තුවක තමාගේම ගුරුත්වාකර්ෂණයට වඩා පිටතින් එන ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය වැඩි වන ලක්ෂ්‍යයයි.

පෘථිවියේ සිට කිලෝමීටර් 10,000 ක් පමණ උසකදී, මුළු සඳම මහා හඬින් පුපුරා ගොස් කැබලි බිලියන ගණනකට වෙන් වේ. සඳ පෘථිවිය මත පතිත නොවී, පෘථිවිය වටා වූ සුන්දර වලලු පද්ධතියක් (Ring System) බවට පත්වේ. මෙය හරියට සෙනසුරු ග්‍රහයාගේ වළලු මෙනි.

සඳ කැබලිවලට කැඩී යාමත් සමඟ වඩදිය බාදිය රළ නතර වේ. සාගර ජලය නැවත බැස යයි. දිවි ගලවා ගත් මිනිසුන් බංකර්වලින් එළියට පැමිණෙන විට ඔවුන්ට දකින්නට ලැබෙන්නේ සැබවින්ම විශ්මයජනක දසුනකි. රාත්‍රී අහස පුරා විහිදුණු දීප්තිමත් රිදී පැහැති වළලු පද්ධතියක් ලෙසින් සඳ සහ දූවිලිවලින් පිරුණු අහසක් ඔවුන් දකිනු ඇත.

අවසානය කුමක් විය හැකිද?

නමුත් මේ සතුට කෙටි කාලීන විය හැකිය. සඳෙහි දූවිලි පෘථිවි වායුගෝලයට වැටෙන විට ඇතිවන ඝර්ෂණය නිසා වායුගෝලය රත් වී සාගර පවා නටන මට්ටමට පැමිණිය හැකිය. එසේ නොවුවහොත්, මේ වළලු නිසා සූර්යාලෝකය වැසී ගොස් පෘථිවිය සදාකාලික ශීතල අයිස් ගුලියක් බවට පත්විය හැකිය.

කෙසේ වෙතත්, එවන් විනාශයකින් පසුව වුවද මිනිසා නැවත නැඟී සිටීමට උත්සාහ කරනු ඇත. ඔවුන්ගේ ශිෂ්ටාචාරය ගොඩනැගීම අසීරු වුවත්, ඔවුන් එසේ කරන්නේ මින් පෙර කිසිදා මිනිස් ඇසක් නුදුටු සුන්දර වලලු සහිත අහසක් යට හිඳගෙනයි.

වාසනාවකට මෙන්, භෞතික විද්‍යාවේ නියමයන්ට අනුව සඳ අපෙන් ඈතට මිස අප වෙත ඇදී එන්නේ නැත. සඳ වසරකට සෙන්ටිමීටර් 3.8 ක වේගයෙන් පෘථිවියෙන් ඈතට යයි. එබැවින් අද රාත්‍රියේ ඔබට සුවසේ නිදා ගත හැකිය. අහසේ සඳ තවමත් සුරක්ෂිතව ඇත!

ඒත් එක දෙයක් නම් නියතයි.

“අහස බලද්දී ඔවුන්ට සදාකාලිකව මතක් වෙනවා – මේ විශ්වයේ අපි කොච්චර කුඩාද කියලා.

මේ කතාව අනාගතය ගැන නෙවෙයි,

අහස වැටුණොත්, අපි කවුද කියා අපටම හෙළිවෙන කතාවක්.”

***

(මෙම අන්තර්ගතයන් උපුටා ගන්නේ නම්, ඒ සෑම විටකදීම ceylonreader වෙබ් අඩවියේ විස්තරය සඳහන් කිරීමට කාරුණික වන්න)